Kolposkopija

Kolposkopija je detaljan pregled grlića materice koji omogućava ginekologu da pod uvećanjem procijeni promjene koje se ne mogu dovoljno jasno uočiti tokom standardnog ginekološkog pregleda. Pregled se obavlja pomoću posebnog optičkog uređaja – kolposkopa. Kolposkopija se najčešće preporučuje nakon abnormalnog PAPA nalaza, pozitivnog nalaza na visokorizične tipove HPV-a ili kada se tokom pregleda uoči promjena na grliću materice.

Kolposkopija ne znači da pacijentica ima karcinom

Preporuka za kolposkopiju ne znači da pacijentica ima karcinom grlića materice. U najvećem broju slučajeva pregled se radi kako bi se:

• detaljnije procijenio abnormalan PAPA ili HPV nalaz
• pravovremeno otkrile premaligne promjene
• utvrdilo da li je potrebna biopsija
• odredio odgovarajući plan praćenja ili liječenja

Kada je potrebna kolposkopija?

Kolposkopija se najčešće preporučuje u sljedećim situacijama:

Abnormalan PAPA nalaz

Ako PAPA test pokaže promjene na ćelijama grlića materice, kolposkopija omogućava detaljniju procjenu njihovog izgleda, lokalizacije i proširenosti.

Potreba za kolposkopijom zavisi od vrste citološkog nalaza, dobi pacijentice, HPV statusa, ranijih nalaza i individualnih faktora rizika.

Pozitivan nalaz visokorizičnog HPV-a

Pozitivan HPV nalaz ne znači da postoji karcinom grlića materice. Većina HPV infekcija prolazi spontano, ali određeni visokorizični tipovi zahtijevaju pažljivije praćenje.

Kolposkopija se posebno razmatra kod:

• pozitivnog nalaza na HPV 16 ili HPV 18
• istovremenog abnormalnog PAPA nalaza
• ponovljenog pozitivnog nalaza visokorizičnog HPV-a
• drugih faktora rizika koje procjenjuje ginekolog

Odluka o kolposkopiji ne donosi se samo na osnovu pozitivnog HPV nalaza, nego na osnovu cjelokupne medicinske procjene.

Perzistentna HPV infekcija

Ako visokorizična HPV infekcija traje duže vrijeme ili se potvrđuje na ponovljenim kontrolama, može biti potrebna dodatna kolposkopska procjena grlića materice.

Kontaktno ili nepravilno krvarenje

Krvarenje nakon spolnog odnosa ili između menstruacija može nastati zbog upale, polipa, osjetljive sluznice ili drugih benignih razloga. Ipak, zahtijeva ginekološki pregled, a prema procjeni ljekara i kolposkopiju.

Sumnjiva promjena na grliću materice

Ako se tokom rutinskog ginekološkog pregleda uoči neuobičajena promjena na grliću materice, kolposkopija pomaže da se ona preciznije procijeni.

Praćenje nakon prethodnih zahvata

Kontrolna kolposkopija može biti potrebna kod pacijentica koje su ranije imale:

• biopsiju grlića materice
• CIN promjene
• LLETZ/LEEP proceduru
• konizaciju
• druge zahvate na grliću materice

Plan kontrola određuje se individualno, na osnovu prethodnog nalaza, HPV statusa i provedenog liječenja.

Put pacijentice: od nalaza do odgovarajućeg liječenja

Dijagnostika i liječenje promjena na grliću materice planiraju se individualno. Put pacijentice najčešće obuhvata sljedeće korake:

1. PAPA test i HPV genotipizacija

PAPA testom procjenjuju se promjene na ćelijama grlića materice, dok HPV genotipizacija utvrđuje prisustvo i tip humanog papiloma virusa.

2. Ginekološki pregled i kolposkopija

Grlić materice pregleda se pod uvećanjem kako bi se eventualne promjene precizno uočile, lokalizirale i procijenile.

3. Ciljana biopsija – samo kada je potrebna

Ako se tokom kolposkopije uoči područje koje zahtijeva dodatnu analizu, može se uzeti mali uzorak tkiva za patohistološki pregled.

Biopsija se ne radi tokom svake kolposkopije, nego isključivo kada za to postoji medicinska indikacija.

4. Individualni plan praćenja ili liječenja

Na osnovu PAPA, HPV, kolposkopskog i eventualnog patohistološkog nalaza preporučuje se:

• redovna kontrola
• ponavljanje PAPA ili HPV testa
• dodatna dijagnostika
• liječenje upale ili druge benigne promjene
• LLETZ/LEEP procedura ili konizacija, kada je potrebna

5. Kontrolni pregled

Nakon liječenja ili perioda praćenja određuje se termin kontrolnog pregleda kako bi se procijenio nalaz i planirali dalji koraci.

PAPA test i HPV genotipizacija → kolposkopija → biopsija prema indikaciji → individualni plan praćenja ili liječenja → kontrola

Kako izgleda kolposkopski pregled?

Pregled se obavlja na ginekološkom stolu i u početku izgleda slično standardnom ginekološkom pregledu.

Nakon postavljanja spekuluma, grlić materice posmatra se pomoću kolposkopa koji ostaje izvan tijela pacijentice. Tokom proširene kolposkopije na grlić se nanose odgovarajuće otopine koje pomažu da eventualne promjene postanu jasnije vidljive.

Ako se uoči sumnjivo područje, može se preporučiti ciljana biopsija i patohistološka analiza uzorka.

Da li je kolposkopija bolna?

Kolposkopija je uglavnom kratka, sigurna i dobro podnošljiva. Neugodnost je najčešće slična onoj tokom standardnog ginekološkog pregleda.

Ako je potrebna biopsija, pacijentica može osjetiti kratkotrajno peckanje, pritisak ili grč. Osjećaj nelagode individualan je za svaku pacijenticu.

Koliko traje kolposkopija?

Kolposkopski pregled najčešće traje između 10 i 20 minuta. Može trajati nešto duže ako je potrebno detaljnije dokumentovanje nalaza ili uzimanje biopsije.

Kako se pripremiti za kolposkopiju?

Za kvalitetniju procjenu grlića materice preporučuje se:

• pregled zakazati izvan perioda menstrualnog krvarenja, kada je to moguće
• 24 do 48 sati prije pregleda izbjegavati spolne odnose
• ne koristiti vaginalete, vaginalne kreme, tampone niti vaginalna ispiranja
• ponijeti prethodne PAPA, HPV, biopsijske i patohistološke nalaze
• obavijestiti ljekara ako postoji mogućnost trudnoće
• navesti lijekove koji utiču na zgrušavanje krvi

Kolposkopija se može raditi i tokom trudnoće kada postoji odgovarajuća medicinska indikacija, uz prilagođen pristup.

Šta se dešava nakon kolposkopije?

Ako tokom pregleda nije rađena biopsija, pacijentica se najčešće odmah može vratiti svakodnevnim aktivnostima. Nakon biopsije moguće je oskudno krvarenje ili tamniji vaginalni iscjedak tokom nekoliko dana. Pacijentica će dobiti upute o higijeni, spolnim odnosima, primjeni vaginalne terapije i terminu kontrole. Dalji postupak zavisi od cjelokupnog nalaza i može uključivati praćenje, ponavljanje PAPA ili HPV testa, biopsiju ili odgovarajuće liječenje.

Zašto je kolposkopija važna?

Premaligne promjene grlića materice često:

• ne izazivaju simptome
• razvijaju se postepeno
• mogu se uspješno pratiti ili liječiti ako se otkriju na vrijeme

Kolposkopija omogućava:

• rano prepoznavanje promjena
• precizno određivanje mjesta za biopsiju
• izbor odgovarajućeg plana praćenja ili liječenja
• izbjegavanje nepotrebnih zahvata
• očuvanje zdravlja i reproduktivnog potencijala žene

Kolposkopija u Zavodu „Mehmedbašić“ Sarajevo

U Zavodu „Mehmedbašić“ kolposkopska procjena zasniva se na povezivanju PAPA nalaza, HPV statusa, izgleda grlića materice i prethodne medicinske dokumentacije. Svakoj pacijentici pristupamo individualno, stručno i sa posebnom pažnjom prema očuvanju zdravog tkiva grlića materice. Ovo je naročito važno kod mladih žena, žena koje nisu rađale i pacijentica koje planiraju trudnoću. Naš cilj nije samo uočiti promjenu nego procijeniti da li je potrebno praćenje, biopsija ili liječenje te izabrati najmanje invazivan i medicinski opravdan postupak.

Česta pitanja o kolposkopiji

Da li pozitivan HPV nalaz znači da imam karcinom?

Ne. Pozitivan HPV nalaz pokazuje prisustvo određenog tipa virusa. Dalji postupak zavisi od HPV tipa, PAPA nalaza, trajanja infekcije i procjene ginekologa.

Da li se kolposkopija radi nakon svakog abnormalnog PAPA nalaza?

Ne nužno. Odluka zavisi od vrste promjene, HPV statusa, dobi pacijentice, ranijih nalaza i procijenjenog rizika.

Da li se tokom svake kolposkopije radi biopsija?

Ne. Biopsija se uzima samo kada se tokom kolposkopije uoči područje koje zahtijeva patohistološku analizu.

Može li se kolposkopija raditi tokom menstruacije?

Pregled je najbolje obaviti kada nema menstrualnog krvarenja jer krv može otežati procjenu grlića materice. Ako postoji hitna indikacija, potrebno je konsultovati ginekologa.

Može li se kolposkopija raditi u trudnoći?

Da, kada postoji medicinska indikacija. Pacijentica treba obavezno obavijestiti ginekologa o trudnoći ili mogućnosti trudnoće.

Kada ću dobiti nalaz?

Kolposkopski nalaz može se objasniti neposredno nakon pregleda. Ako je uzeta biopsija, konačna odluka donosi se nakon dobijanja patohistološkog nalaza.

Zakazivanje kolposkopije u Sarajevu

Za dodatne informacije, savjetovanje ili zakazivanje kolposkopskog pregleda slobodno nas kontaktirajte. Ako imate prethodni PAPA, HPV, biopsijski ili patohistološki nalaz, preporučujemo da ga ponesete na pregled.

Zavod „Mehmedbašić“ Sarajevo
Telefon: +387 33 81 11 55
E-mail: [email protected]

Mirza dr. Mehić

Specijalista ginekologije i opstetricije

U Zavodu obavljam sve poslove iz domena specijaliste ginekologije i opstericije. Aktivno učestvujemu u nadzoru trunoće, prenatalnoj dijagnostici, rutinskim ultrazvučnim ginekološkim pregledima, dijagnostici i tretmanu neplodnosti. Moja subspecijalnost je dijagnostika i lječenje bolesti grlića materice.