Histeroskopija (HSC)

Šta je histeroskopija?

Histeroskopija je savremena, minimalno invazivna endoskopska metoda koja omogućava direktan pregled kanala grlića materice i materične šupljine. Pregled se izvodi tankim optičkim instrumentom – histeroskopom, koji se kroz vaginu i grlić materice uvodi u materičnu šupljinu. Slika se prikazuje na monitoru, što ljekaru omogućava da procijeni oblik materične šupljine, izgled sluznice materice (endometrija) i ušća jajovoda. Histeroskopijom se mogu otkriti promjene koje ponekad nije moguće dovoljno precizno procijeniti ultrazvučnim pregledom. Tokom iste procedure moguće je uzeti uzorak tkiva ili odstraniti određene promjene.

Šta se može otkriti histeroskopijom?

Histeroskopijom se mogu dijagnosticirati:

• polipi endometrija
• submukozni miomi koji ulaze u materičnu šupljinu
• pregrade materice – septumi
• priraslice unutar materične šupljine
• urođene ili stečene nepravilnosti materične šupljine
• zaostalo tkivo nakon trudnoće ili poroda
• promjene sluznice materice
• nepravilno postavljena spirala ili spirala čiji končići nisu vidljivi

Tokom histeroskopije vide se unutrašnja ušća jajovoda, ali se samim pregledom ne može pouzdano potvrditi njihova prohodnost. Za procjenu prohodnosti jajovoda koriste se druge metode, kao što su HyCoSy, HyFoSy ili HSG.

Dijagnostička histeroskopija

Dijagnostička ili eksplorativna histeroskopija izvodi se radi pregleda kanala grlića materice i materične šupljine.

Ovom procedurom procjenjujemo:

• oblik i veličinu materične šupljine
• izgled endometrija
• postojanje polipa, mioma, pregrada ili priraslica
• promjene koje mogu biti povezane s nepravilnim krvarenjem, neplodnošću ili gubicima trudnoće

Ako se tokom pregleda uoče sumnjive promjene, može se uzeti mali uzorak endometrija za patohistološku, imunohistohemijsku ili mikrobiološku analizu.

Određeni histeroskopski nalazi mogu pobuditi sumnju na hronični endometritis, ali se konačna dijagnoza ne postavlja samo na osnovu izgleda sluznice. Za potvrdu je najčešće potrebno uzeti uzorak endometrija i uraditi odgovarajuće laboratorijske analize.

Operativna histeroskopija

Operativna ili interventna histeroskopija omogućava da se tokom pregleda istovremeno uradi i terapijski zahvat.

Histeroskopskim putem mogu se:

• odstraniti polipi endometrija
• odstraniti manji submukozni miomi
• presjeći manja pregrada materice
• razdvojiti priraslice u materičnoj šupljini
• ukloniti spirala čiji končići nisu vidljivi
• odstraniti zaostalo tkivo
• ciljano uzeti uzorak endometrija

Mogućnost izvođenja zahvata u ambulantnim uslovima zavisi od veličine i položaja promjene, složenosti intervencije, zdravstvenog stanja pacijentice i procjene ljekara. Veći miomi, opsežne pregrade i složenije promjene zahtijevaju operativni zahvat u odgovarajuće opremljenoj ustanovi.

Šta je ambulantna ili „office“ histeroskopija?

Ambulantna, odnosno „office“ histeroskopija izvodi se u posebno opremljenoj ordinaciji, bez klasičnog operativnog reza. Upotrebom tankog histeroskopa u mnogim slučajevima nije potrebno širenje grlića materice. Sama dijagnostička procedura najčešće traje između 5 i 10 minuta. Ako se uzima biopsija ili izvodi manja intervencija, zahvat može trajati duže. Ukupno vrijeme provedeno u ustanovi uključuje razgovor s ljekarom, pripremu, izvođenje zahvata i kraći oporavak.

U zavisnosti od planirane procedure i potreba pacijentice, histeroskopija se može izvesti:

• bez anestezije
• uz primjenu lijekova protiv bolova
• u lokalnoj anesteziji
• uz sedaciju ili kratku opštu anesteziju

Ako se zahvat izvodi bez sedacije ili opšte anestezije, pacijentica u pravilu može jesti i piti prije dolaska. Za zahvat u sedaciji ili opštoj anesteziji potrebna je odgovarajuća preoperativna priprema i pridržavanje uputa o uzimanju hrane, tečnosti i lijekova. Prednosti ambulantne histeroskopije uključuju minimalnu invazivnost, kraći boravak u ustanovi, brz oporavak i mogućnost povratka svakodnevnim aktivnostima istog ili narednog dana.

Kada se preporučuje histeroskopija?

Histeroskopija ima značajnu ulogu u opštoj ginekologiji i reproduktivnoj medicini. Može se preporučiti kod:

• obilnih, produženih ili nepravilnih krvarenja
• krvarenja između menstruacija
• krvarenja nakon menopauze
• sumnje na polip ili submukozni miom
• sumnje na pregradu ili priraslice u materici
• nepravilnosti materične šupljine uočene ultrazvučnim pregledom
• ponavljanih spontanih pobačaja
• određenih slučajeva neplodnosti
• sumnje na promjene endometrija
• potrebe za biopsijom endometrija
• neuspjelih embriotransfera, kada anamneza i prethodni nalazi upućuju na moguću promjenu u materičnoj šupljini
• potrebe za uklanjanjem spirale čiji končići nisu vidljivi
• kontrole nakon određenih operativnih zahvata na materici

Histeroskopija se ne mora rutinski raditi prije svakog IVF postupka. Odluka se donosi individualno, na osnovu anamneze, prethodnih postupaka, ultrazvučnog nalaza i ostalih rezultata obrade.

Kada se histeroskopija ne izvodi?

Histeroskopija se ne izvodi u slučaju:

• potvrđene ili moguće trudnoće
• akutne infekcije genitalnog trakta ili zdjeličnih organa
• zdravstvenog stanja koje trenutno ne dozvoljava sigurno izvođenje zahvata

Obilno krvarenje može otežati pregled i smanjiti vidljivost, pa je ponekad potrebno odgoditi proceduru. Prisustvo oskudnijeg krvarenja ne znači uvijek da se histeroskopija ne može izvesti. Konačnu odluku donosi ljekar nakon procjene pacijentice.

Kada se histeroskopija izvodi?

Kod pacijentica koje imaju redovne menstrualne cikluse histeroskopija se najčešće planira nakon završetka menstruacije, u prvoj polovini ciklusa. U tom periodu endometrij je tanak i preglednost materične šupljine najbolja. Tačan termin zavisi od razloga za zahvat, menstrualnog ciklusa i procjene ljekara. Prije procedure potrebno je pouzdano isključiti trudnoću.

Kako se pripremiti za zahvat?

Prije histeroskopije potrebno je obavijestiti ljekara o:

• mogućnosti trudnoće
• alergijama
• lijekovima koje redovno koristite;
• lijekovima koji utiču na zgrušavanje krvi
• ranijim operacijama i bolestima
• prisustvu temperature, neobičnog iscjetka ili drugih znakova infekcije
• ranijim izrazito bolnim ginekološkim pregledima ili lošem iskustvu s prethodnim zahvatima.

Obim potrebnih nalaza i pripreme zavisi od vrste histeroskopije i planirane anestezije. Pacijentica prije zahvata dobiva individualne upute.

Šta očekivati nakon histeroskopije?

Nakon zahvata mogu se javiti:

• blagi grčevi slični menstrualnim bolovima
• oskudno krvarenje ili sukrvav iscjedak
• osjećaj nelagode u donjem dijelu stomaka

Ove tegobe su najčešće blage i prolaze tokom nekoliko sati ili dana. Nakon ambulantne dijagnostičke histeroskopije većina pacijentica brzo se vraća uobičajenim aktivnostima. Ako je zahvat izveden u sedaciji ili opštoj anesteziji, pacijentica ne treba samostalno upravljati vozilom i potrebno je organizovati pratnju pri odlasku kući.

Kada se javiti ljekaru?

Potrebno je javiti se ljekaru ako se nakon zahvata pojave:

• povišena tjelesna temperatura;
• jak ili sve intenzivniji bol;
• obilno krvarenje;
• neugodan miris vaginalnog iscjetka;
• vrtoglavica, izražena slabost ili drugi zabrinjavajući simptomi.

Komplikacije su rijetke, ali mogu uključivati infekciju, jače krvarenje, reakciju na anesteziju ili povredu zida materice.

Histeroskopija u Zavodu „Mehmedbašić“

U Zavodu „Mehmedbašić“ izvodimo dijagnostičku histeroskopiju i manje operativne histeroskopske zahvate. Indikaciju i individualni plan zahvata postavljamo nakon razgovora s pacijenticom, uzimanja anamneze te ginekološkog i 3D ultrazvučnog pregleda. Histeroskopiju najčešće planiramo nakon menstruacije, u prvoj polovini ciklusa, a termin prilagođavamo razlogu za zahvat i zdravstvenom stanju pacijentice. U zavisnosti od vrste procedure i dogovora s pacijenticom, zahvat se može obaviti u lokalnoj ili kratkoj opštoj anesteziji.

Kontakt i zakazivanje pregleda

Za pregled, procjenu indikacije i dodatne informacije kontaktirajte Zavod „Mehmedbašić“ Sarajevo:

Telefon: +387 33 81 11 55
E-mail: [email protected]
Adresa: Grbavička 6a, 71000 Sarajevo

Eldar dr. Mehmedbašić

Specijalista ginekologije i opstetricije

Zaposlen sam u Zavodu “Mehmedbašić” od 2009. godine. Specijalizantski staž sam obavljao u Opštoj bolnici Sarajevo na Odjeljenju za ginekologiju i akušerstvo te na Ginekološko-akušerskoj klinici, Kliničkog centra Univerziteta u Sarajevu. Specijalista sam ginekologije i opstetricije od 2015. godine.