IVF (In vitro fertilization)

U susret novom životu
IVF centar Zavoda „Mehmedbašić“ Sarajevo – iskustvo u dijagnostici i liječenju neplodnosti od 1998. godine.

IVF, odnosno vantjelesna oplodnja, jedna je od najvažnijih metoda biomedicinski pomognute oplodnje. Kod IVF postupka jajne ćelije se dobijaju aspiracijom iz jajnika, a zatim se u embriološkom laboratoriju spajaju sa spermatozoidima. Nakon oplodnje i razvoja embriona, jedan ili više embriona se vraća u matericu, u skladu sa medicinskom procjenom i zakonskim propisima. IVF postupak se preporučuje kada jednostavnije metode liječenja neplodnosti nisu dovoljne ili kada nalazi para ukazuju da je vantjelesna oplodnja najracionalniji način liječenja.

Kada se preporučuje IVF?

IVF se preporučuje nakon detaljne obrade para i procjene nalaza oba partnera. Odluka se uvijek donosi individualno, u skladu sa uzrokom neplodnosti, dobi pacijentice, ovarijskom rezervom, nalazom spermiograma i prethodnim reproduktivnim ishodima.

IVF se najčešće razmatra:

• kod neprohodnih ili značajno oštećenih jajovoda
• nakon neuspješnih pokušaja jednostavnijeg liječenja
• kod težeg muškog faktora neplodnosti
• kod smanjene ovarijske rezerve, kada vrijeme ima važnu ulogu
• kod endometrioze
• kod dugotrajne neplodnosti
• kod neobjašnjene, odnosno idiopatske neplodnosti
• nakon ponavljanih neuspješnih IUI postupaka
• kada medicinski tim procijeni da je IVF najracionalniji put liječenja

IVF nije isti za svaki par. Protokol stimulacije, način oplodnje, vrijeme embriotransfera i dalji plan liječenja prilagođavaju se individualno.

Kako izgleda IVF postupak?

IVF postupak se sastoji od nekoliko jasno definisanih faza. Svaka faza ima svoj cilj i zahtijeva pažljivo praćenje.

Najvažnije faze IVF postupka su:

• početna konsultacija i analiza nalaza
• planiranje protokola stimulacije
• stimulacija jajnika
• ultrazvučno i, po potrebi, hormonsko praćenje
• završna injekcija za sazrijevanje jajnih ćelija
• aspiracija, odnosno punkcija folikula
• oplodnja jajnih ćelija u laboratoriju
• praćenje razvoja embriona
• embriotransfer
• hormonska podrška nakon transfera
• test trudnoće

Priprema za IVF postupak

Priprema za IVF počinje detaljnom konsultacijom. Tokom konsultacije analiziraju se nalazi pacijentice i partnera, prethodni pokušaji liječenja, trajanje neplodnosti, dob pacijentice, ovarijska rezerva i nalaz spermiograma. Kod pacijentice se najčešće procjenjuju hormonski status, ultrazvučni nalaz materice i jajnika, AMH i/ili AFC, prisustvo ovulacije, stanje endometrija i eventualni faktori koji mogu uticati na implantaciju. Kod partnera se procjenjuje spermiogram, a prema potrebi se preporučuju dodatne pretrage muškog faktora. Prije ulaska u postupak važno je da par razumije plan liječenja, očekivane korake, moguće ishode i realna ograničenja postupka.

Stimulacija jajnika

U prirodnom menstrualnom ciklusu najčešće sazrije jedna jajna ćelija. U IVF postupku se lijekovima stimulišu jajnici kako bi se dobio veći broj zrelih jajnih ćelija, čime se povećava mogućnost oplodnje i razvoja embriona. Tokom stimulacije pacijentica dolazi na ultrazvučne kontrole, a prema potrebi se rade i hormonske analize. Ljekar prati broj i veličinu folikula, debljinu endometrija i odgovor jajnika na terapiju. Doze lijekova i protokol stimulacije određuju se individualno. Posebna pažnja posvećuje se pacijenticama sa smanjenom ovarijskom rezervom, kao i pacijenticama sa povećanim rizikom od pretjeranog odgovora jajnika.

Aspiracija jajnih ćelija

Kada folikuli dostignu odgovarajuću veličinu, planira se završna injekcija za sazrijevanje jajnih ćelija. Aspiracija, odnosno punkcija folikula, obavlja se u tačno planiranom vremenu nakon završne injekcije. Tokom aspiracije ljekar pod kontrolom transvaginalnog ultrazvuka aspirira sadržaj folikula, a embriološki tim u laboratoriju pronalazi jajne ćelije. Postupak se obično izvodi uz odgovarajuću analgeziju ili sedaciju, prema protokolu ustanove i medicinskoj procjeni. Nakon aspiracije pacijentica kratko ostaje pod nadzorom, a zatim dobija upute za dalji tok postupka.

Oplodnja jajnih ćelija

Nakon aspiracije jajne ćelije se predaju embriološkom laboratoriju. Istog dana se priprema i uzorak spermatozoida partnera. Oplodnja se može izvesti klasičnom IVF metodom ili ICSI metodom. Kod klasične IVF metode jajne ćelije se stavljaju u kontakt sa pripremljenim spermatozoidima. Kod ICSI metode embriolog odabire jedan spermatozoid i unosi ga direktno u jajnu ćeliju. Izbor metode zavisi od nalaza spermiograma, broja i kvaliteta jajnih ćelija, prethodnih postupaka i embriološke procjene.

Razvoj embriona

Nakon oplodnje embriološki tim prati razvoj embriona u laboratorijskim uslovima. Prvi znak uspješne oplodnje obično se procjenjuje narednog dana. Embrioni se zatim prate kroz naredne dane razvoja. U zavisnosti od broja i kvaliteta embriona, medicinski i embriološki tim donose preporuku o vremenu embriotransfera ili zamrzavanju embriona. Važno je naglasiti da se ne razvije svaka jajna ćelija u kvalitetan embrion. Broj i kvalitet embriona zavise od više faktora, uključujući dob pacijentice, kvalitet jajnih ćelija, kvalitet spermatozoida i ukupnu reproduktivnu sliku para.

Embriotransfer

Embriotransfer je postupak vraćanja embriona u matericu. Obično je kratak, ne zahtijeva anesteziju i najčešće se dobro podnosi. Tokom embriotransfera ljekar tankim kateterom unosi embrion u materičnu šupljinu. Nakon transfera pacijentica dobija upute o terapiji, ponašanju i terminu za test trudnoće. Broj embriona za transfer određuje se individualno, uzimajući u obzir dob pacijentice, kvalitet embriona, prethodne pokušaje, rizik višeplodne trudnoće i važeće propise

Šta je FET?

FET, odnosno frozen embryo transfer, predstavlja transfer prethodno zamrznutog embriona. Ako se nakon IVF postupka dobiju embrioni odgovarajućeg kvaliteta koji nisu transferisani u svježem ciklusu, oni se mogu zamrznuti i koristiti u narednom ciklusu. Transfer zamrznutog embriona može se planirati u prirodnom, modificiranom ili hormonski pripremljenom ciklusu, u zavisnosti od ciklusa pacijentice i medicinske procjene.

Kada se radi test trudnoće?

Test trudnoće najčešće se radi određeni broj dana nakon embriotransfera, prema uputi ljekara. U pravilu se određuje beta-hCG iz krvi, jer je to najpouzdaniji način rane potvrde trudnoće nakon IVF postupka. Važno je da pacijentica ne prekida propisanu terapiju bez konsultacije sa ljekarom, čak i ako ima simptome koji podsjećaju na menstruaciju ili ako nema nikakve simptome.

Uspješnost IVF postupka

Uspješnost IVF postupka zavisi od više faktora. Najvažniji faktori uključuju dob pacijentice, ovarijsku rezervu, kvalitet jajnih ćelija, kvalitet spermatozoida, uzrok neplodnosti, stanje materice i endometrija, broj i kvalitet embriona, kao i prethodne reproduktivne ishode. IVF ne može garantovati trudnoću, ali kod mnogih parova predstavlja najefikasniji način liječenja neplodnosti. Zato je važno da se postupak planira na osnovu realne procjene, jasnih medicinskih indikacija i individualnog pristupa.

IVF u IVF centru Zavoda „Mehmedbašić“

U IVF centru Zavoda „Mehmedbašić“ Sarajevo IVF postupak planiramo individualno za svaki par. Naš pristup počinje detaljnom analizom nalaza i jasnim objašnjenjem mogućih opcija liječenja. Posebnu pažnju posvećujemo pravilnoj indikaciji za postupak, sigurnosti pacijentice, embriološkoj procjeni, laboratorijskom radu i realnom savjetovanju para. Cilj nam je da pacijent razumije svaki korak postupka i da se liječenje vodi stručno, transparentno i medicinski opravdano.

Zakažite konsultaciju

Ako razmišljate o IVF postupku ili želite saznati da li je vantjelesna oplodnja odgovarajuća metoda za vas, možete se obratiti IVF centru Zavoda „Mehmedbašić“ Sarajevo. Naš tim će vam dati informacije o potrebnim nalazima, pripremi za postupak i mogućim narednim koracima u liječenju neplodnosti.

IVF centar Zavoda „Mehmedbašić“ Sarajevo
Telefon: +387 33 81 13 13
Mobitel / Viber / WhatsApp:+387603259801
E-mail: [email protected]